AI-rijbewijs: wat zit erachter en hebben medewerkers er een nodig?

Wat is een AI-rijbewijs?

Een AI-rijbewijs is geen officieel diploma. Onder deze naam verkopen cursusaanbieders AI-basiscursussen, meestal online en vaak met een deelnamebewijs aan het eind. De naam is geen beschermde opleidingstitel, en inhoud en omvang zijn niet eenduidig geregeld: de ene cursus duurt twee uur, de andere twee dagen. Anders dan bij het autorijbewijs is er geen officieel examen, en geen wet schrijft het voor.

Schrijft de EU AI Act een AI-rijbewijs voor?

Nee. Voor AI-geletterdheid voorziet de EU AI Act niet in een rijbewijs, een examen of een certificaat. Art. 4 vereist iets anders: aanbieders en gebruiksverantwoordelijken nemen maatregelen om de ontwikkeling van de AI-geletterdheid van hun personeel en van andere personen in hun opdracht te ondersteunen (art. 4, lid 1). Welke maatregelen dat zijn, hangt af van kennis, ervaring, opleiding en gebruikscontext van de betrokkenen; een bepaald format schrijft de bepaling niet voor.

De Europese Commissie stelt in haar vragen en antwoorden over AI-geletterdheid dat art. 4 geen certificaat vereist. Een interne registratie van de trainingen en andere maatregelen volstaat.

Wat een AI-basiscursus moet behandelen

Of een cursus “AI-rijbewijs” heet, zegt weinig. Beslissend is de inhoud. Een basiscursus voor iedereen die beroepsmatig AI gebruikt, moet deze onderwerpen behandelen:

• Basis: wat een AI-systeem is, hoe het in grote lijnen werkt en waarom datakwaliteit telt.
• Risico’s: typische fouten en vertekeningen in AI-resultaten en de risicoklassen van de EU AI Act.
• Verplichtingen: wat art. 4 vereist, wie aanbieder en wie gebruiksverantwoordelijke is, plus menselijk toezicht en transparantie.
• Gegevensbescherming: welke gegevens in AI-tools thuishoren en welke niet.
• Effectief prompten: taken helder formuleren en resultaten kritisch controleren.

De AI-Konform-training behandelt deze onderwerpen in vier lessen met elk een korte quiz, ongeveer 30 tot 60 minuten per persoon, in 26 talen. Meer daarover op de pagina EU AI Act-training.

Waar bedrijven op moeten letten

Wie een AI-rijbewijs voor medewerkers wil invoeren of inkopen, moet vier punten controleren:

• Documentatie per persoon: leg vast wie wanneer welke maatregel heeft afgerond. Het deelnamecertificaat per persoon en het auditrapport van AI-Konform documenteren deelname en kennistoets; een officieel certificaat zijn ze niet.
• Talen: teams met meerdere moedertalen hebben de inhoud nodig in de taal van de medewerkers.
• Inspanning: tijd per persoon en kosten voor het hele team horen in de berekening. Marktprijzen laat de pagina kosten van een EU AI Act-training zien.
• Reclamebeloften: een cursus die een “wettelijk verplicht” of “officieel” AI-rijbewijs belooft, belooft meer dan de wet biedt.

Veelgestelde vragen over het AI-rijbewijs

Hebben medewerkers een AI-rijbewijs nodig?

Nee. De EU AI Act schrijft geen AI-rijbewijs voor en vereist voor AI-geletterdheid geen examen en geen certificaat. Art. 4 vereist maatregelen voor AI-geletterdheid; of dat een basiscursus, een instructie over de gebruikte systemen of een ander format is, beslist het bedrijf zelf. Een gedocumenteerde training is een eenvoudige maatregel, meer daarover op de pagina Art. 4, AI-geletterdheid.

Wie geeft een AI-rijbewijs uit?

De cursus en het bewijs van deelname worden uitgegeven door de betreffende cursusaanbieder, bijvoorbeeld een opleider, een kamer van koophandel of de werkgever zelf. De term is geen beschermde opleidingstitel en geen enkele wet regelt inhoud, examen of erkenning. Wat telt, is dus vooral wat wordt geleerd en hoe de kennis is getoetst.

Volstaat een AI-rijbewijs om art. 4 uit te voeren?

Een basiscursus kan een geschikte maatregel zijn, maar een automatisme is het niet. Art. 4 vereist maatregelen die rekening houden met kennis, ervaring, opleiding en gebruikscontext van de betrokkenen. Een algemene cursus dekt de daadwerkelijk gebruikte systemen niet noodzakelijk af. Zinvol is daarom een basiscursus voor iedereen, een instructie over de gebruikte systemen en een registratie van wie wanneer heeft deelgenomen.

Uw team nu trainen Wat de training omvat

Opmerking: Deze bijdrage dient ter algemene informatie en vervangt geen juridisch advies.