Obowiązek oznaczania AI według art. 50

Co reguluje art. 50 rozporządzenia o AI?

Art. 50 dzieli obowiązki między dwie role: dostawców, którzy opracowują system AI lub oddają go do użytku pod własną nazwą, oraz podmioty stosujące, które wykorzystują go zawodowo. Pięć ustępów w skrócie:

• Ust. 1, dostawcy: Systemy AI wchodzące w interakcję z ludźmi muszą być zaprojektowane tak, aby ludzie wiedzieli, że rozmawiają z AI, chyba że jest to oczywiste.
• Ust. 2, dostawcy: Wygenerowane lub zmanipulowane przez AI obrazy, filmy, nagrania dźwiękowe i teksty muszą być oznakowane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i rozpoznawalne jako sztucznie wygenerowane.
• Ust. 3, podmioty stosujące: Kto stosuje rozpoznawanie emocji lub kategoryzację biometryczną, informuje osoby, których to dotyczy.
• Ust. 4, podmioty stosujące: Treści typu deepfake oraz teksty AI, które mają informować społeczeństwo o sprawach leżących w interesie publicznym, ujawnia się jako wygenerowane przez AI. W przypadku tekstów obowiązek ten odpada, jeśli człowiek poddaje je kontroli redakcyjnej i ponosi za nie odpowiedzialność.
• Ust. 5, wszyscy: Informacja musi być jasna i wyraźna, przekazana najpóźniej przy pierwszej interakcji lub pierwszym zetknięciu, oraz spełniać wymogi dostępności.

Digital Omnibus (rozporządzenie (UE) 2026/1744) niczego w tych obowiązkach nie zmienił. Nowe brzmienie otrzymał jedynie ust. 7 dotyczący kodeksów praktyk Komisji.

Od kiedy obowiązuje obowiązek oznaczania?

Art. 50 obowiązuje od 2 sierpnia 2026 r. Dla dostawców generatywnych systemów AI wprowadzonych do obrotu przed tym dniem biegnie okres przejściowy dla oznakowania w formacie nadającym się do odczytu maszynowego z ust. 2, trwający do 2 grudnia 2026 r. (art. 111 ust. 4). Dla podmiotów stosujących nie ma okresu przejściowego: przy treściach typu deepfake w reklamie trzeba od sierpnia ujawniać, że zostały wygenerowane przez AI. Treści powstałych przed 2 sierpnia 2026 r. według Komisji nie trzeba oznaczać wstecznie. Wszystkie terminy znajdziesz na stronie terminów.

Co to oznacza w typowych sytuacjach w firmie?

Ta klasyfikacja opiera się na wytycznych Komisji z 20 lipca 2026 r. oraz jej pytaniach i odpowiedziach dotyczących art. 50. Przypadki graniczne, np. czy tekst reklamowy dotyczy tematu leżącego w interesie publicznym, warto zlecić do indywidualnej oceny.

Jak prawidłowo oznaczać?

Rozporządzenie nie narzuca formy, ale wymaga jasnej informacji we właściwym momencie. Sprawdzają się:

• W oknie czatu widoczne zdanie, np. „Rozmawiasz z asystentem AI”, zanim pojawi się pierwsza odpowiedź.
• Przez telefon komunikat na początku rozmowy, tak jak zalecają wytyczne Komisji.
• Przy obrazach i filmach informacja bezpośrednio przy treści, a nie tylko w impressum. W przypadku utworów artystycznych lub satyrycznych wystarczy informacja, która nie zakłóca odbioru utworu.
• Wewnętrzna zasada, kto sprawdza treści przed publikacją i kiedy potrzebna jest informacja. Jej miejsce jest w Twojej polityce AI.

Kodeks praktyk Komisji dotyczący oznaczania treści AI jest opublikowany od 10 czerwca 2026 r. i proponuje opcjonalne symbole. Jest dobrowolny.

Co grozi za naruszenia?

Za naruszenia art. 50 mogą zostać nałożone kary pieniężne do 15 milionów euro lub 3 % światowego rocznego obrotu (art. 99 ust. 4). W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw obowiązuje niższa z tych kwot. Właściwe są krajowe organy nadzoru rynku. Więcej o wysokości kar na stronie Kary.

Najczęstsze pytania o oznaczanie AI

Czy muszę oznaczać każdy obraz wygenerowany przez AI?

Nie. Podmioty stosujące mają obowiązek ujawnienia w przypadku treści typu deepfake, czyli obrazów, filmów lub nagrań dźwiękowych, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca lub zdarzenia i mogłyby zostać niesłusznie uznane za autentyczne (art. 3 pkt 60, art. 50 ust. 4). Ilustracja, która wyraźnie jest rysunkiem, nie jest deepfakiem. Oznakowanie plików w formacie nadającym się do odczytu maszynowego to zadanie dostawców narzędzi AI.

Czy artykuł na bloga napisany z pomocą AI trzeba oznaczyć?

Tylko wtedy, gdy tekst jest publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym, a żaden człowiek nie poddał go kontroli redakcyjnej i nie ponosi za niego odpowiedzialności (art. 50 ust. 4). Sama korekta pisowni według Komisji nie jest taką kontrolą. Kto przed publikacją merytorycznie sprawdza teksty i bierze za nie odpowiedzialność, nie musi ich oznaczać na podstawie art. 50.

Czy art. 50 obowiązuje, jeśli korzystamy z ChatGPT tylko wewnętrznie?

Z reguły nie. Obowiązki dotyczą ludzi, którzy wchodzą w interakcję z systemem AI lub są narażeni na jego działanie, a także publikowanych treści. Przy użytku wewnętrznym obowiązuje jednak obowiązek kompetencji w zakresie AI z art. 4, zob. obowiązek kompetencji w zakresie AI.

Czy potrzebuję unijnego symbolu dla treści AI?

Nie. Kodeks praktyk Komisji dotyczący oznaczania treści AI jest dobrowolny, a zawarte w nim symbole są propozycją. Kto nie podpisze kodeksu, musi w inny sposób wykazać, że spełnia obowiązki. Decydująca jest wyraźna informacja w miejscu, w którym ludzie widzą treść.

Przeszkol zespół EU AI Act w skrócie

Uwaga: ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.