Υποχρέωση σήμανσης ΤΝ κατά το άρθρο 50
Από τις 2 Αυγούστου 2026 ισχύουν οι υποχρεώσεις διαφάνειας του EU AI Act (άρθρο 50). Για τις περισσότερες επιχειρήσεις μετρούν τρεις περιπτώσεις: chatbots και φωνητικοί βοηθοί που δηλώνουν ότι είναι ΤΝ, deepfakes που πρέπει να γνωστοποιούνται, και κείμενα ΤΝ για θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος.
Τι ρυθμίζει το άρθρο 50 του κανονισμού για την ΤΝ;
Το άρθρο 50 κατανέμει τις υποχρεώσεις σε δύο ρόλους: στους παρόχους, που αναπτύσσουν ένα σύστημα ΤΝ ή το θέτουν σε λειτουργία υπό το δικό τους όνομα, και στους φορείς ανάπτυξης, που το χρησιμοποιούν επαγγελματικά. Οι πέντε παράγραφοι με μια ματιά:
- Παρ. 1, πάροχοι: τα συστήματα ΤΝ που αλληλεπιδρούν με ανθρώπους πρέπει να σχεδιάζονται έτσι ώστε οι άνθρωποι να γνωρίζουν ότι μιλούν με ΤΝ, εκτός αν αυτό είναι προφανές.
- Παρ. 2, πάροχοι: εικόνες, βίντεο, ηχητικά και κείμενα που έχουν παραχθεί ή παραποιηθεί με ΤΝ πρέπει να επισημαίνονται σε μηχαναγνώσιμη μορφή και να είναι αναγνωρίσιμα ως τεχνητά παραγόμενα.
- Παρ. 3, φορείς ανάπτυξης: όποιος χρησιμοποιεί αναγνώριση συναισθημάτων ή βιομετρική κατηγοριοποίηση ενημερώνει τα πρόσωπα που επηρεάζονται.
- Παρ. 4, φορείς ανάπτυξης: για deepfakes και για κείμενα ΤΝ που προορίζονται να ενημερώσουν το κοινό για θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος γνωστοποιείται ότι έχουν παραχθεί με ΤΝ. Για τα κείμενα αυτό δεν απαιτείται, αν ένας άνθρωπος τα υποβάλλει σε συντακτικό έλεγχο και φέρει τη συντακτική ευθύνη.
- Παρ. 5, όλοι: η ένδειξη πρέπει να είναι σαφής και διακριτή, να δίνεται το αργότερο κατά την πρώτη αλληλεπίδραση ή έκθεση και να είναι προσβάσιμη.
Το Digital Omnibus (κανονισμός (ΕΕ) 2026/1744) δεν άλλαξε τίποτα σε αυτές τις υποχρεώσεις. Αναδιατυπώθηκε μόνο η παρ. 7 για τους κώδικες πρακτικής της Επιτροπής.
Από πότε ισχύει η υποχρέωση σήμανσης;
Το άρθρο 50 ισχύει από τις 2 Αυγούστου 2026. Για τους παρόχους γενετικών συστημάτων ΤΝ που διατέθηκαν στην αγορά πριν από την ημερομηνία αυτή, για τη μηχαναγνώσιμη επισήμανση κατά την παρ. 2 ισχύει μεταβατική περίοδος έως τις 2 Δεκεμβρίου 2026 (άρθρο 111 παρ. 4). Για τους φορείς ανάπτυξης δεν υπάρχει μεταβατική περίοδος: ένα deepfake σε διαφήμιση πρέπει να γνωστοποιείται ήδη από τον Αύγουστο. Περιεχόμενο που δημιουργήθηκε πριν από τις 2 Αυγούστου 2026 δεν χρειάζεται, σύμφωνα με την Επιτροπή, να επισημανθεί αναδρομικά. Όλες τις ημερομηνίες θα βρείτε στη σελίδα προθεσμιών.
Τι σημαίνει αυτό για τυπικές περιπτώσεις στην επιχείρηση;
| Περίπτωση | Τι ισχύει | Ποιος είναι υπεύθυνος |
|---|---|---|
| Chatbot στον ιστότοπο | ένδειξη ότι απαντά σύστημα ΤΝ, εκτός αν είναι προφανές | ο πάροχος του chatbot· όποιος αναθέτει την ανάπτυξη ενός bot υπό το δικό του όνομα μπορεί να είναι ο ίδιος πάροχος |
| Φωνητικός βοηθός ΤΝ στο τηλέφωνο | ένδειξη ότι μιλά σύστημα ΤΝ, ιδανικά ως ανακοίνωση στην αρχή της κλήσης | ο πάροχος του βοηθού |
| Ρεαλιστική εικόνα ή βίντεο ΤΝ με υπαρκτό πρόσωπο σε διαφήμιση | deepfake: γνωστοποίηση ότι το περιεχόμενο έχει παραχθεί με ΤΝ | η επιχείρησή σας ως φορέας ανάπτυξης |
| Εικονογράφηση ΤΝ που φαίνεται καθαρά ότι δεν είναι αληθινή | καμία γνωστοποίηση κατά το άρθρο 50 παρ. 4 | μηχαναγνώσιμη επισήμανση από τον πάροχο του εργαλείου |
| Κείμενο ΤΝ για θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος | γνωστοποίηση, εκτός αν ένας άνθρωπος το υποβάλλει σε συντακτικό έλεγχο και φέρει τη συντακτική ευθύνη | η επιχείρησή σας ως φορέας ανάπτυξης |
| ChatGPT μόνο εσωτερικά | κατά κανόνα καμία υποχρέωση κατά το άρθρο 50, αλλά επάρκεια ΤΝ κατά το άρθρο 4 | η επιχείρησή σας ως φορέας ανάπτυξης |
Η κατάταξη βασίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής της 20 Ιουλίου 2026 και στις ερωτήσεις και απαντήσεις της για το άρθρο 50. Οριακές περιπτώσεις, π.χ. αν ένα διαφημιστικό κείμενο αφορά θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος, καλό είναι να ελέγχονται από ειδικό κατά περίπτωση.
Πώς επισημαίνετε σωστά;
Ο κανονισμός δεν ορίζει συγκεκριμένη μορφή, απαιτεί όμως μια σαφή ένδειξη τη σωστή στιγμή. Έχουν αποδειχθεί χρήσιμα:
- Στο παράθυρο συνομιλίας μια ορατή φράση όπως «Συνομιλείτε με έναν βοηθό ΤΝ», πριν εμφανιστεί η πρώτη απάντηση.
- Στο τηλέφωνο μια ανακοίνωση στην αρχή, όπως συνιστούν οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής.
- Σε εικόνες και βίντεο μια ένδειξη απευθείας πάνω στο περιεχόμενο, όχι μόνο στις νομικές πληροφορίες. Σε καλλιτεχνικά ή σατιρικά έργα αρκεί μια ένδειξη που δεν παρεμποδίζει το έργο.
- Ένας εσωτερικός κανόνας για το ποιος ελέγχει το περιεχόμενο πριν από τη δημοσίευση και πότε χρειάζεται ένδειξη. Η θέση του είναι στην πολιτική ΤΝ σας.
Ο κώδικας πρακτικής της Επιτροπής για τη σήμανση περιεχομένου ΤΝ έχει δημοσιευθεί από τις 10 Ιουνίου 2026 και προσφέρει προαιρετικά σύμβολα. Είναι εθελοντικός.
Τι κινδυνεύετε σε περίπτωση παραβάσεων;
Οι παραβάσεις του άρθρου 50 μπορούν να τιμωρηθούν με πρόστιμα έως 15 εκατ. ευρώ ή 3 % του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου (άρθρο 99 παρ. 4). Για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ισχύει το χαμηλότερο από τα δύο ποσά. Αρμόδιες είναι οι εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς. Περισσότερα για τα πλαίσια των προστίμων στη σελίδα Πρόστιμα.
Συχνές ερωτήσεις για τη σήμανση ΤΝ
Πρέπει να επισημαίνω κάθε εικόνα που έχει παραχθεί με ΤΝ;
Όχι. Για τους φορείς ανάπτυξης η γνωστοποίηση ισχύει για τα deepfakes, δηλαδή για εικόνες, βίντεο ή ηχητικά που μοιάζουν με υπαρκτά πρόσωπα, αντικείμενα, τόπους ή γεγονότα και θα φαίνονταν ψευδώς αυθεντικά (άρθρο 3 σημείο 60, άρθρο 50 παρ. 4). Μια εικονογράφηση που φαίνεται καθαρά ότι είναι σχέδιο δεν είναι deepfake. Η μηχαναγνώσιμη επισήμανση των αρχείων είναι υπόθεση των παρόχων των εργαλείων ΤΝ.
Πρέπει να φέρει σήμανση ένα άρθρο ιστολογίου γραμμένο με ΤΝ;
Μόνο αν το κείμενο δημοσιεύεται για να ενημερώσει το κοινό για θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος και κανένας άνθρωπος δεν το έχει υποβάλει σε συντακτικό έλεγχο ούτε έχει αναλάβει τη συντακτική ευθύνη για αυτό (άρθρο 50 παρ. 4). Σύμφωνα με την Επιτροπή, μια απλή διόρθωση ορθογραφίας δεν θεωρείται έλεγχος. Όποιος ελέγχει επί της ουσίας τα κείμενα πριν από τη δημοσίευση και αναλαμβάνει την ευθύνη για αυτά δεν χρειάζεται να τα επισημαίνει βάσει του άρθρου 50.
Ισχύει το άρθρο 50 και όταν χρησιμοποιούμε το ChatGPT μόνο εσωτερικά;
Κατά κανόνα όχι. Οι υποχρεώσεις αφορούν ανθρώπους που αλληλεπιδρούν με ένα σύστημα ΤΝ ή εκτίθενται σε αυτό, καθώς και δημοσιευμένο περιεχόμενο. Για την εσωτερική χρήση ισχύει όμως η υποχρέωση επάρκειας ΤΝ κατά το άρθρο 4, βλ. υποχρέωση επάρκειας ΤΝ.
Χρειάζομαι το σύμβολο της ΕΕ για περιεχόμενο ΤΝ;
Όχι. Ο κώδικας πρακτικής της Επιτροπής για τη σήμανση περιεχομένου ΤΝ είναι εθελοντικός και τα σύμβολα που περιέχει είναι απλώς μια πρόταση. Όποιος δεν υπογράφει τον κώδικα πρέπει να δείξει με άλλο τρόπο ότι εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του. Καθοριστική είναι μια σαφής ένδειξη στο σημείο όπου οι άνθρωποι βλέπουν το περιεχόμενο.
Εκπαιδεύστε την ομάδα σας τώρα EU AI Act εν συντομία
Σημείωση: αυτό το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.